Hoe wordt goud gewogen bij een taxatie?

Gepubliceerd op 1 augustus 2026 · Bijgewerkt op 1 augustus 2026 · Door Erol Yildiz, taxateur edelmetaal

De weging is het moment waarop de theorie van gehalte en goudprijs concreet wordt: het gewicht dat op het schermpje verschijnt, is samen met het gehalte de basis van het bedrag dat u krijgt. Toch is wegen minder simpel dan een sieraad op een schaaltje leggen en het getal aflezen. Hieronder leest u hoe een zorgvuldige weging in zijn werk gaat en waar u op kunt letten.

De precisieweegschaal

Voor de inkoop van edelmetaal wordt gewerkt met een elektronische precisieweegschaal die nauwkeurig weegt tot op 0,01 gram. Dat niveau van nauwkeurigheid is nodig omdat elke honderdste gram bij de huidige goudprijs al direct in de opbrengst doortelt, zeker bij kleinere sieraden zoals oorbellen of een dunne ketting. Een gewone huishoudweegschaal, die vaak alleen nauwkeurig is tot op de gram of zelfs tien gram, is voor dit doel ongeschikt.

Zo'n weegschaal moet regelmatig worden gecontroleerd met gecertificeerde kalibratiegewichten, zodat kleine afwijkingen die door slijtage, temperatuur of trillingen ontstaan, tijdig worden gecorrigeerd. Voor handelsgebruik, waarbij een weging direct de betaling aan een klant bepaalt, hoort een weegschaal geijkt te zijn. Een ijkmerk of stickertje van de metrologische dienst op de weegschaal geeft aan dat het instrument aantoonbaar aan de wettelijke nauwkeurigheidseisen voldoet. Als klant mag u daar gerust naar vragen.

Brutogewicht versus nettogewicht

Bij een sieraad zonder stenen of andere toevoegingen is het brutogewicht, dus het totale gewicht van het voorwerp zoals het op de weegschaal ligt, meteen ook het nettogewicht waarop de prijs wordt berekend. Bij een ring met een steen, een horloge met een kast en band van verschillend materiaal, of een collier met een slot van een ander metaal, ligt dat anders. Alleen het deel dat daadwerkelijk uit het edelmetaal bestaat, telt mee voor de opbrengst.

• Brutogewicht: het totale gewicht van het sieraad zoals het is, inclusief stenen, veren, sluitingen van ander materiaal of een niet-gouden kast.
• Nettogewicht: het gewicht van alleen het edelmetaal, dus het brutogewicht min het gewicht van alles wat geen goud of zilver is.

Hoe worden stenen en niet-gouden delen verrekend?

Voor het gewicht van stenen bestaan twee benaderingen. Bij grotere of goed zichtbare stenen kan het gewicht worden uitgerekend aan de hand van de afmetingen en de soortelijke massa van het steenmateriaal, waarbij de diameter en hoogte van de steen met een steenmaat worden opgemeten. Bij kleinere stenen, een groot aantal kleine steentjes of stenen die lastig te meten zijn zonder ze los te maken, wordt vaker een ervaringsschatting gehanteerd, gebaseerd op het type sieraad en de gebruikelijke steenmaten voor dat model.

Bij horloges en sieraden met een kast of onderdelen van staal, keramiek of kunststof wordt het gewicht van die niet-gouden onderdelen apart bepaald of geschat en van het brutogewicht afgetrokken. Dat kan alleen betrouwbaar als vooraf duidelijk is uit welke materialen een voorwerp is opgebouwd, dus door het sieraad goed te bekijken en zo nodig te demonteren.

Waarom u moet kunnen meekijken

Een zorgvuldige weging gebeurt zichtbaar voor de klant, niet ergens achter in een winkel buiten het zicht. U moet kunnen zien dat de weegschaal op nul staat voordat het sieraad erop wordt gelegd, en u moet het gewicht dat verschijnt zelf kunnen aflezen. Dat geldt ook voor de tarra, het gewicht van bijvoorbeeld een schaaltje of doekje waarop een klein sieraad wordt gewogen: dat gewicht moet eerst worden weggedrukt naar nul, zodat het niet per ongeluk wordt meegerekend als goud. Kunt u de weegschaal niet zien of wordt de weging ergens anders uitgevoerd, vraag dan gerust om het opnieuw te doen op een plek waar u kunt meekijken.

Gram en troy ounce

In Nederland wordt de prijs van goud aan de balie vrijwel altijd per gram uitgedrukt, terwijl de internationale goudmarkt met de troy ounce rekent. Een troy ounce staat gelijk aan 31,1035 gram, wat afwijkt van de gewone ounce die in het dagelijks leven wordt gebruikt voor bijvoorbeeld voedingsmiddelen. Wanneer u een internationale goudkoers per ounce ziet en die wilt vergelijken met een prijs per gram, deelt u de ounce-prijs door 31,1035 om tot de prijs per gram te komen.

Waarom sorteren per gehalte belangrijk is

Heeft u meerdere sieraden van verschillend gehalte, bijvoorbeeld een aantal stukken van 585 en een paar van 750, dan is het belangrijk dat deze eerst gesorteerd en per gehalte apart gewogen worden. Worden sieraden van verschillend gehalte samen op de weegschaal gelegd en als één partij afgerekend, dan ontstaat er onvermijdelijk een onnauwkeurigheid: het hogere gehalte wordt dan te laag gewaardeerd en het lagere gehalte te hoog, of omgekeerd, afhankelijk van hoe wordt gemiddeld. Zorgvuldig sorteren voorkomt die vertekening en zorgt dat elk sieraad wordt beloond naar zijn eigen, werkelijke gehalte.

Bij een grotere partij, bijvoorbeeld uit een nalatenschap, is het daarom verstandig om vooraf te vragen hoe de sortering wordt aangepakt en om tijdens het sorteren en wegen aanwezig te zijn.