Keurtekens in goud en zilver herkennen: 585, 750, 916 en meer

Gepubliceerd op 1 augustus 2026 · Bijgewerkt op 1 augustus 2026 · Door Erol Yildiz, taxateur edelmetaal

Op de binnenkant van een ring, in de sluiting van een ketting of op de achterkant van een horlogekast staat vaak een klein cijfer, soms samen met een figuurtje of een lettertje. Dat zijn keurtekens: stempels die iets zeggen over het gehalte edelmetaal in het sieraad. Wie leert wat de belangrijkste cijfers en tekens betekenen, kan aan de balie beter meedenken over wat er wordt getaxeerd. Tegelijk is het goed om te weten waar de grenzen van die kennis liggen, want een stempel is een aanwijzing en geen garantie.

Wat is een keurteken precies?

Een keurteken, ook wel gehaltestempel genoemd, is een klein merkteken dat wordt ingeslagen in goud, zilver of platina om aan te geven welk deel van het voorwerp uit zuiver edelmetaal bestaat. In Nederland is dat historisch gekoppeld aan de Waarborgwet: fabrikanten en handelaren die nieuwe sieraden op de markt brengen, moeten die laten waarmerken door een erkende waarborginstelling. In de praktijk zijn dat WaarborgHolland en Edelmetaal Waarborg Nederland, twee instanties die namens de overheid onafhankelijk controleren of het opgegeven gehalte klopt en die vervolgens het bijbehorende stempel toevoegen.

Naast het gehaltecijfer wordt vaak ook een meesterteken ingeslagen: een uniek merkje dat de maker of fabrikant identificeert, vergelijkbaar met een handtekening. Bij sommige landen, waaronder Nederland in het verleden, hoort daar ook een jaarletter bij, een letter die aangeeft in welk jaar het stuk is gekeurd. Voor de verkoop van gebruikt goud is dat vooral achtergrondinformatie; relevant voor de prijs is en blijft het gehaltecijfer.

Gehaltecijfers voor goud en zilver

Het gehaltecijfer geeft aan hoeveel duizendste delen van het gewicht uit zuiver metaal bestaan. Een stempel 750 betekent dus 750 van de 1000 delen goud, oftewel 75 procent, de rest bestaat uit andere metalen die het sieraad hardheid en kleur geven. Karaat is de oudere, parallelle schaalverdeling voor goud, met 24 karaat als zuiver goud.

Meesterteken en jaarletter

Naast het gehaltecijfer bevatten Nederlandse en veel Europese sieraden soms nog twee extra tekens die minder bekend zijn bij het grote publiek. Het meesterteken is een uniek merkje van de fabrikant of het atelier dat het sieraad heeft gemaakt, vergelijkbaar met een handtekening op een schilderij. Aan de hand daarvan kan bij twijfel worden nagegaan bij welke werkplaats een sieraad vandaan komt. De jaarletter is een letter die aangeeft in welk jaar het stuk door een waarborginstelling is gekeurd; in het verleden werd deze letter jaarlijks gewijzigd volgens een vast schema. Voor de waardebepaling van gebruikt goud spelen beide tekens een beperkte rol, ze zijn vooral interessant voor wie de herkomst of ouderdom van een stuk wil achterhalen, bijvoorbeeld bij een familiestuk of een antiek sieraad.

Buitenlandse stempels: niet altijd een cijfer

Niet elk land gebruikt dezelfde stempelsystematiek als Nederland, en dat zorgt regelmatig voor onduidelijkheid bij erfstukken en meegebrachte sieraden uit het buitenland.

• Turkse sieraden worden vaak gestempeld met een cijfer zoals 14K, 18K of 22K, soms aangevuld met een eigen keurmerk van de Turkse waarborgdienst. Het gehalte 22 karaat (916) komt hier veel voor.
• Indiase sieraden tonen dikwijls het BIS-hallmark, een teken van het Bureau of Indian Standards, samen met een cijfer voor het karaat en een centrumcode. 22 karaat is ook hier gebruikelijk.
• Italiaanse sieraden herkent u vaak aan een stempel met een getal in een ruitvorm: dat getal is de provinciecode van de Italiaanse keuringsinstantie, gecombineerd met een gehaltecijfer zoals 750.
• Duitse sieraden gebruiken vergelijkbare gehaltecijfers als Nederland (333, 585, 750) en werken met een eigen systeem van meestertekens, vaak in een ovaal of rechthoekig kader.

Wat als er geen stempel in zit?

Geen stempel betekent niet automatisch dat een sieraad nep of van laag gehalte is. Sieraden die vóór de invoering van verplichte waarborg zijn gemaakt, veel handgemaakte stukken, oud familiegoud en een deel van de buitenlandse sieraden dragen soms helemaal geen keurteken. Ook slijtage kan een stempel onleesbaar hebben gemaakt, zeker bij een ring die decennialang is gedragen. Het ontbreken van een stempel is dus geen bewijs van namaak, het betekent vooral dat het gehalte op een andere manier moet worden vastgesteld.

Waarom een stempel nooit het laatste woord is

Andersom geldt ook: een stempel is evenmin een waterdichte garantie. Stempels kunnen vervalst zijn, vooral bij goedkope sieraden uit landen met minder strenge controle, en een gehaltecijfer zegt niets over eventuele verborgen kernen van een ander metaal onder een laag edelmetaal. Om die reden werkt een zorgvuldige inkoper nooit uitsluitend op basis van het ingeslagen cijfer. Gebruikelijk is een combinatie van een zuurtest, waarbij een klein sleepje op een toetssteen wordt vergeleken met referentienaalden van bekend gehalte, en een XRF-analyse, een niet-destructieve meting met röntgenfluorescentie die de metaalsamenstelling van het oppervlak bepaalt. Pas op basis van die metingen wordt het gehalte definitief vastgesteld en de prijs berekend.

Voor u als verkoper is de conclusie eenvoudig: een keurteken is nuttige informatie om vooraf een indicatie te krijgen, maar de daadwerkelijke waardebepaling hoort altijd te steunen op een onafhankelijke test ter plekke, in uw bijzijn.